Мясцовасць Вяла на Іслачы, у старажытнай Налібоцкай пушчы, некалі ўласнасць графаў Тышкевічаў – заслужанае месца ў гісторыі нашай культуры, няхай сёння закінутае і занядбанае. Тут у 1890-х гг. граф Бенедыкт Тышкевіч, піянер фатаграфіі ў нашай краіне, меў сваю фоталабараторыю, здымкі з якой, выпадкова знойдзеныя ў Парыжы, зусім нядаўна паспяхова экспанаваліся ў Нацыянальным гістарычным музеі.

Палацава-паркавы комплекс Тышкевічаў

Іншай славутасцю Вялаўскага маёнтка быў вялікі прыватны запаведнік, дзе трымалі даніэляў (ланяў) і ўласным коштам графа-дзівака аднаўлялі папуляцыю баброў, задоўга да арганізацыі Бярэзінскага запаведніка. Значэнне Вялаўскага запаведніка было настолькі вялікім, што яго напачатку прызнала і савецкая ўлада, пакінуўшы тэрыторыі запаведны статус і спрабуючы захаваць графскую інфраструктуру і «ноў-хаў». Аднак калектывізацыя, змаганне з «чужародным» сацыяльным элементам, культурная рэвалюцыя кепска стасаваліся з утрыманнем рэлікта графскай культуры, і ў 1951 г. запаведнік быў ліквідаваны. Прыйшлі ў заняпад і графскія муры, нават славутыя тышкевічаўскія калдуны і тыя былі прынцыпова адрынутыя нашым немудрагелістым «общепитом».

Сёння ў гэтых маляўнічых мясцінах пануе бязлюддзе і цішыня, якую парушаюць толькі галасы птушак. Актывісты ГА «Ахова птушак Бацькаўшчыны» супольна з каардынатарам сеткі захавальнікаў ТВП «Налібоцкая пушча», і стваральнікам экамузея на базе аграсядзібы «Марцінова Гусь», правялі акцыю па ахове ўсё больш рэдкага ў нашыя дні сіваграка. У векавой графскай дубраве развесілі шэсць штучных скрыні для гэтай прыгожай сіняй птушкі, зробленыя рукамі школьнікаў Валожынскага раёна.

Няхай сівагракі, якія ў апошнія гады апынуліся пад пагрозай знікнення, хутчэй вяртаюцца ў запаведныя мясціны! І можа быць, прыносяць удачу, і вяртаюць былую славу гэтаму кутку Радзімы. Будзем чакаць!

Алесь Белы

Таксама глядзіце

Сколько серых журавлей отдыхает на Ельне этой осенью

Семинар по хранителям ТВП прошел в Лунинецком районе

Сохранить Званец: для птиц, для себя, для детей!

Хранители ТВП «Болото Ельня» стали общественными инспекторами охраны природы

Установлены информационные стенды на ТВП "Болото Ельня", "Сервечь", "Налибокская пуща"

Захавальнікі ТВП у калоніі бакланаў і чапель

"Урожайный" год бородатой неясыти

Орнитологи и хранители посчитали вертлявую камышевку на ТВП «Сервечь»

Адбыўся семінар-трэнінг для захавальнікаў ТВП «Сэрвач»

Вясна — пара рамантаваць!